നീലേശ്വരം: കാസർഗോഡിന്റെ സാംസ്കാരിക തലസ്ഥാനം

അവതാരിക

 

ഉത്തരകേരളത്തിലെ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ, ഹോസ്ദുർഗ് താലൂക്കിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധവും സാംസ്കാരികമായി സമ്പന്നവുമായ ഒരു നഗരസഭയാണ് നീലേശ്വരം. കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ മൂന്ന് നഗരസഭകളിൽ ഒന്നായ നീലേശ്വരം, തേജസ്വിനി നദി അറബിക്കടലുമായി ചേരുന്ന അഴിമുഖത്തോട് ചേർന്നാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വടക്കൻ മലബാറിലെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിൽ നിർണ്ണായകമായ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന നീലേശ്വരത്തെ "കാസർഗോഡിന്റെ സാംസ്കാരിക തലസ്ഥാനം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ചരിത്രപരമായി നീലേശ്വരം രാജവംശത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്ന ഈ പ്രദേശം, കളരിപ്പയറ്റ്, തെയ്യം തുടങ്ങിയ അനുഷ്ഠാന കലകളുടെയും, കാവുകളുടെയും നാടാണ്. കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിലും നീലേശ്വരത്തിന് സവിശേഷമായ സ്ഥാനമുണ്ട്; ഐക്യകേരളത്തിന്റെ ആദ്യ മുഖ്യമന്ത്രിയായ ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് 1957-ൽ നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് നീലേശ്വരം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു എന്നത് ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം വിളിച്ചോതുന്നു. കാർഷിക ഗവേഷണ രംഗത്തും, പ്രത്യേകിച്ച് തെങ്ങ് കൃഷിയിൽ, നീലേശ്വരം നൽകിയ സംഭാവനകൾ നിസ്തുലമാണ്. ചരിത്രം, സംസ്കാരം, കൃഷി, ടൂറിസം എന്നീ മേഖലകളിലെല്ലാം തനതായ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ച നീലേശ്വരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സമഗ്രമായ പഠനമാണിത്.

നാമചരിത്രവും ഉത്ഭവവും

'നീലേശ്വരം' എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിലും തദ്ദേശവാസികൾക്കിടയിലും വിവിധ അഭിപ്രായങ്ങളും ഐതിഹ്യങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ആത്മീയവും ചരിത്രപരവുമായ പശ്ചാത്തലം നാമകരണത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

നീലകണ്ഠേശ്വരൻ

ഏറ്റവും പ്രചാരത്തിലുള്ളതും യുക്തിസഹവുമായ നിഗമനം, തളിയിൽ ശിവക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠയായ 'നീലകണ്ഠേശ്വരൻ' എന്ന പേരിൽ നിന്നാണ് നീലേശ്വരം എന്ന പേരുണ്ടായത് എന്നതാണ്. 'നീലകണ്ഠേശ്വരം' എന്നത് കാലക്രമേണ ലോപിച്ച് 'നീലേശ്വരം' ആയി മാറിയതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. നീലേശ്വരം രാജവംശത്തിന്റെ കുലദൈവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രം നഗരത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാണ്.


ഭൂമിശാസ്ത്രം

നീലേശ്വരം നദിക്കും തേജസ്വിനി നദിക്കും ഇടയിലാണ് നീലേശ്വരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിൻ്റെ കാഴ്ചകൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ് ഈ നഗരം. കായലുകൾക്കും ബീച്ചുകൾക്കും ഈ പട്ടണം പേരുകേട്ടതാണ്. റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും ഉദ്ദേശം ഒന്നര കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് സെന്റ് ആൻസ് യുപി സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.  

ചരിത്രം

കോലത്തിരിയുടെയും സാമൂതിരിയുടെയും ഭാഗമായ നീലേശ്വരം രാജാക്കന്മാരുടെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു നീലേശ്വരം. സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, മലയോര ഉൽപന്നങ്ങൾ, നാണ്യവിളകൾ എന്നിവയുടെ വ്യാപാരം നടന്നിരുന്ന മലബാറിലെ ഒരു പ്രധാന വാണിജ്യ കേന്ദ്രമായിരുന്നു നീലേശ്വരം. മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ നീലേശ്വരം അള്ളട സ്വരൂപത്തിൻ്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.  

പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ

മലബാറിലെ പ്രധാന ടൂറിസ്റ്റ്‌ കേന്ദ്രങ്ങളായ കോട്ടപ്പുറം ഹൗസ്‌ബോട്ട്‌ ടെർമിനൽ, അഴിത്തല, ഓർച്ച ബോട്ടിങ് എന്നിവ നീലേശ്വരത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.  നീലേശ്വരം കൊട്ടാരം ഇന്ന് പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ തനതുകലാ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

വാർഡുകൾ

  • നിടുംങ്കണ്ട
  • പടിഞ്ഞാറ്റംകൊഴുവൽ
  • മൂലപ്പള്ളി
  • കിഴക്കൻകൊഴുവൽ
  • ചാത്തമത്ത്
  • തൈക്കടപുറം
  • കടിഞ്ഞിമൂല
  • കോട്ടപ്പുറം
  • പള്ളിക്കര
  • പാലായി
  • ചിറപ്പുറം
  • പേരോൽ
  • കാരിയങ്കോട്
  • ആനച്ചാൽ
  • ഓർച്ച
  • കൊട്ടറച്ചാൽ
  • കരുവച്ചേരി
  • തട്ടാചേരി

വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ

  • സെന്റ് ആൻസ് എ.യു.പി സ്ക്കൂൾ
  • രാജാസ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ
  • കോട്ടപ്പുറം വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സക്കൂൾ
  • സെൻ്റ് പീറ്റേഴ്സ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ നീലേശ്വരം
  • എൻ.കെ.ബാലകൃഷ്ണൻ മെമ്മോറിയൽ എ.യു.പി സക്കൂൾ
  • ഗവ.എൽ.പി.സക്കൂൾ പേരോൽ
  • ഗവ.എൽ.പി.സക്കൂൾ നീലേശ്വരം
  • രാജാസ്എഎൽ.പി.സക്കൂൾ അച്ചാംതുരുത്തി
  • വേണുഗോപാൽ മെമ്മോറിയൽ എ എൽ പി സ്കൂൾ, തൈക്കടപ്പുറം
  • കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയം പാലായി
  • കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല ക്യാമ്പസ്  
  • സംസ്‌കൃത സർവ്വകലാശാല ക്യാമ്പസ്
  • നെഹ്‌റു കോളജ്
  • കാർഷിക കോളജ്
  • ഗവ വെൽഫയർ എൽ പി സ്‌കൂൾ കടിഞ്ഞിമൂല.
  • ആനച്ചാൽ അനാഥ അഗതി മന്ദിരം  
  • ഡിവൈൻ പ്രൊവിൻസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ

ആരാധനാലയങ്ങൾ

  • സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ചർച്ച്
  • കോട്ടപ്പുറം ഇടത്തറ ജുമാമസ്ജിദ്‌
  • പാലായി അയ്യാങ്കുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
  • CSI ജ്യോതി ചർച്ച്
  • ഫഖീർ വലിയുല്ലാഹ്‌ ദർഗ കോട്ടപ്പുറം
  • ആര്യക്കര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
  • ആലിങ്കീൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം തൈക്കടപ്പുറം
  • പാലിച്ചോൻ ദേവസ്ഥാനം കടിഞ്ഞിമൂല
  • പള്ളിക്കര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
  • വലികര മഖാം, അഴിത്തല
  • ആനച്ചാൽ ഖിളർ ജുമാ മസ്ജിദ്
  • ഓർച്ച ജുമാ മസ്ജിദ്
  • അഞ്ഞൂറ്റമ്പലം വീരാർ കാവ്

വാണിജ്യം

രണ്ടു-മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ട് മുൻപുവരെ ജില്ലയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വാജിജ്യകേന്ദ്രമായിരുന്നു നീലേശ്വരം. നീലേശ്വരത്തിന്റെ കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളായിരുന്ന പരപ്പ,വെള്ളരിക്കുണ്ട്, ചിറ്റാരിക്കാൽ, ചീമേനി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങൾ ചെറുപട്ടണങ്ങളായി പരിണമിച്ചതോടുകൂടി ഒരു വാണിജ്യകേന്ദ്രം എന്ന നിലയിൽ നീലേശ്വരത്തിന്റെ പ്രാധ്യാന്യം തീർത്തും നഷ്ടപ്പെട്ടു. നിലവാരമുള്ള നിരത്തുകൾ, വ്യാപാരസ്ഥാപങ്ങൾ, ഭക്ഷണശാലകൾ എന്നിവയുടെ അസാന്നിധ്യം ഈ ചെറുപട്ടണത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നതിൽനിന്നും ജനങ്ങളെ പിൻവലിക്കുന്നു.